...

Babageldi Joraev

@ylmy.goldaw
Pedagog, filosof

Kitapsöýer, ýazyjy we spiker. Oýlanma we içgepletme ýazmagy halaýaryn. Filosofiýa, psihologiýa we syýasat bilen gyzyklanýaryn. Ele almagy halaýan temam döwrüň ahlak we moral meseleleri.

Bize kim höküm edýär?.. islegmi ýa terbiýe?

Zigmund Freýd, Awstriýaly psiholog, lukman, psihoanaliz taglymatynyň esaslandyryjysy, 1856-njy ýylda Fraýberg şäherinde dünýä indi. Ol filosofiýa we psihologiýa ylmyna örän uly goşant goşan özboluşly şahsyýetdir. Onuň aýdanlary döwründe ýazgarylsa-da, häzirki döwürde içgin öwrenilýär we psihologiýada giňden ulanylýar. Ol öz işlerinde adamy, onuň işjeňligini, medenileşmegini we tutuş medeniýeti emele getirmegini beýan edipdir. Gyzyklanýan ugry: filosofiki antropologiýa. Zigmund Freýd Freýdiň tassyklamagy boýunça adam öz haýwan ata-babalaryndan nesil boýunça alýan instinktiw meýilleriň, ilki bilen jyns we özüňi halas…

Bize kim höküm edýär?.. islegmi ýa terbiýe?

Hereket etmek näşükürlikmi?... Ýa-da şükür barada gysgaça

Şu makalany ýazmak meniň üçin diýseň kyn düşdi... Sebäbi üstünde oýlanasy meseleler kändi. Şükür etmekligiň bir gyrasy dini mowzuklara deginip geçýändigi sebäpli, diýseň inçe pikirlenmäge we ýaşulylardan, halypa-mugallymlardan bu hakda soramaga mejbur boldum. Iň soňunda alan maglumatlarymyň ählisini jemläp, umumy bir galyba sygdyrmaga çalyşdym. Ynha netijesi: Ilki bilen oýlanylmaly we jogaplanylmaly soraglar şular: "Şükür näme? Şükür etmek nämä gerek?" . Şükür - bu minnetdarlyk duýgusy. Şükür etmek - eliňde bar bolan zatlara minnetdarlyk duýmak hadysasy.…

IweKT-nyň geljekki ugry: fotonika

Fotonika - informasion we kommunikasiýa tehnologiýalarynyň geljekki sepgidi hökmünde; Takyk ylymlar diýlip eksperimentleriň we rasional-logiki pikir ýöretmeleriň esasynda kanunalaýyklyklaryň dürli görnüşlerini anyk mukdar taýdan öwrenýän ylmyň pudaklaryna aýdylýar. Takyk ylymlaryna fizika, matematika, informatika, himiýa we biologiýanyň käbir bölümleri degişli edilýär.[1; sah 1] Fotonika – ýagtylyk şöhlelenmelerini ulanmak bilen baglanyşykly meseleleri öwrenýän ylmyň we tehnikanyň pudagydyr. Ol takyk ylymlaryna degişli edilýär. Onda optiki elementlerde, enjamlarda we ulgamlarda optiki signallaryň generirlenmegi, güýçlendirilmegi, modulirlenmegi, ýaýramagy we detektirlenmegi ýaly…

IweKT-nyň geljekki ugry: fotonika

Wyždan, duýgular we aň haçan kemala gelýär?

Leontýewiň taglymaty. Döwürleýin krizisler. Görnükli rus psihology A.N.Leontýew adamyň şahsyýetleşme prosesinde ýaş aýratynlygyna mahsuslykda bellibir häsiýetleriň emele gelýändiginiň üstüni açypdyr. Onuň taglymatyna görä, psihikanyň ösüşi adamyň emosional, ruhy we intellektual ýagdaýlaryna baglydyr. Alekseý Nikolaýewiç Leontýew Leontýew şahsyýetiň ösüşini üç döwüre bölüpdir we bu döwürlere tapgyrlaýyn krizis diýilýar. Olar şu aşakdakylardyr: 3 ýaş krizisi ýa-da elementar sensor psihikanyň kemala gelmegi; Bu döwürde çagada wyždan, jogäpkärçilik ýaly duýgular emele gelip başlaýar. Leontýewiň bu gipotezasyny tassyklamak üçin şeýle…

Wyždan, duýgular we aň haçan kemala gelýär?

Bagtyň formulasy

"Bagtly bolmak kyn, öz bagtyňy tapmak üçin çykylan ýol bütin ömür dowam edýär" diýýärler. Ýöne men-ä ylalaşamok. Hemme zat ýönekeý, hemme zat şol bir zat... Bagt nämedir eýsem?! Isleýän zadyňy almakmy? Adamyň islegi çäksiz ahyry! Adam islegleri gutarmaýar. Eger bagt isleýäniňi edinmek bolsa, onda adam bagt diýilen närsäni bütin ömri boýunça kowalap gezer. Taparmy?! Gümana... Bagt nämedir eýsem?! Goýan maksadyňa ýeten wagtyň ýa-da arzuwlaryňy amala aşyran wagtyň döreýän duýgumy? Eger şol prosesiň özünde bagtyň barlygyny…

Duýgulardan bir tutam ýa-da bir owuç goşgy

Içim duýgulardan püre-pür dolup duran wagt goşgy ýazmak - özümi täzelemek bilen deňgüýçli hadysady hemişe... Pikirlendim we "Bulary hem paýlaşmaly" diýen karara geldim... Bergi Göwnüme bolmasa, içim-daşym deň, Bar ýerim gap-gara, köýükden beter. Kalbymyň töründe ullakan çukur, Giň gerim-göwrümli, köwekden beter. Maňa göwün beriň, ýürekden beter... Isleýänim maňa görä köp ýaly, Gören günüm gowy, görgüden beter. Sözde hemme söýýär, hemme halaýar, Eşidýänim ýalan, öwgüden beter. Maňa gaýgy beriň, söýgüden beter... Bolýar, hiç zat bermäň, Barymam…

Duýgulardan bir tutam ýa-da bir owuç goşgy

Da:şlaşan ýürekler ýa-da "meň nä işim?"

Jemgyýet - hemmämiziň ýaşaýan gurşawymyz. Barymyz jemgyýetiň düzümine girýäris. Jemgyýetde her gatlakdan, her wezipeden, her ýerden we her gurşawdan adamlar bar. Jemgyýet, adam üçin synag meýdany. Biz hakda köp zady orta çykarýan we açyp görkezýän hem jemgyýetiň hut özi. Hat-da doňýürekligimizi, gorkylarymyzy we geleňsizligimizi-de... Her gün durmuşymyzda dürli wakalar bolup dur. Bir gün toý, bir gün ýas. Köpçülik bu, köpçülikde her zat bolýar. Her gün üýtgeşik wakalara duş gelmek mümkin. Ine şeýle üýtgeşik günleriň biri…

Da:şlaşan ýürekler ýa-da "meň nä işim?"

Ýerliksiz gelen ýatlamalar ýa-da romantizm hakda...

Bir çeper film görüp otyrdym, onuň hem soňunda Frank Sinatranyň "Fly me to the moon" aýdymy goýulypdyr. Gaty gowy gördüm (bir zenan eken aýdymy ýerine ýetiren), kim aýdypdyr, ady näme dessine öwrendim we özüme ýükläp aldym. Gaýta-gaýta diňledim... Ýöne diňläp duran wagtym şeýle täsin duýgulary başdan geçirdim, söz bilen beýan eder ýaly hem däl. Ýöne eger mejbur bolsadym, bu beýan şeýleräk bolardy: giň rahatlyk ummany, bu umman diýseň parahat, goýy ýalňyzlyk tolkunlary ýuwaşjadan çyrpynýarlar, men…

Ýerliksiz gelen ýatlamalar ýa-da romantizm hakda...

Okajak, baýajak we ýene köp zat...

Iň köp eşidýän zatlarym: okajak, baýajak, biznes etjek, gowy ýerde işlejek, abraýly hünäriň eýesi boljak, abraý gazanjak, tanymal boljak, lukman boljak, komitetşik boljak, ministr boljak we ýene köp zat... Näme sebäpden adam boljak diýýänler az-azka?.. Ýa-ha biziň hemmämiz ynsanlygyň aňrybaş nusgasy ýa-da ynsanlygyň ýüz garasy! Ýokarky arzuwlary eşidesim gelenok! Özümem ýokardaky arzuwlar bilen ýaşamok. Gymmatlyk meniň gözümde adam eli bilen elläp bolmaýan zatlarda. Eger sen bir zady alyp bilýän bolsaň (gazanyp däl), onda ol gymmatlyk…

Okajak, baýajak we ýene köp zat...

Kim sen?! "Adam"

Özüme köplenç berýän sowalym: "Kim sen?!" Alýan jogabym näme?! Her gezek her hili... Soňky günler oýlanýaryn, näme üçin her gezek jogaplar üýtgeýär?! Şol üýtgeýän jogaplaryň arasynda hemişe biri bar: - Kim sen?! - A dam! Hawa... Ruh ahwalyma görä kimligim üýtgäp durýan hem bolsa, özümi "iň bolmanda men adam" diýip köşeşdirýärin. Adam?! Hassa?! Näme üçin kimligim üýtgeýär? Ýa meniň özüm şeýle şekilsizmikäm?! Bir durka sygmadyk men, ýa ha kimligim bilen doly ýüzleşýärin we özüme her…

Kim sen?! "Adam"