...

Bagul Atayeva

@bagul08

Ýazyjy. 7 dilde gũrleyarin (arap dilinide okayaryn we yazyaryn, 8 dil bolyar). 3 dilde ýazýaryn -türkmen, rus, iňlis, fransuz, ispan, pars, türk (arap) dillerinde gürleýärin (sertifikatly :))) bulardan daşary urdu we hindi dilleriniň grafikasyny bilemok, ýöne düşünýärin biraz

Bitaraplygyň sütünleri

Bitaraplygyň sütünleri Adamlaryň köpçüligini dürli – dürli atlandyrýarlar. Märeke, üýşmeleň, topar, mähelle, taýpa, millet, halk we ş.m Şular ýaly adalgalar sosiologiýada, psihologiýada we taryh ylymlarynda ýygy-ýygydan duşýar. Adamlaryň köpçüligi jemgyýetiň düzümini düzýär. Şol düzümiň sanyna, maksadyna, medeniýetine ... seredip, olary dürli toparlara bölmek mümkin. Adamlar köpçüliginiň içinde taýpa, halk, millet bölünişigi özüniň gelip çykyşy boýunça döwlet gurmakdaky, jemgyýet bolmakdaky wajyp orny bilen tapawutlanýar. “Adamlaryň umumylygynyň taryhy kökleri” atly kitapda taýpanyň halka, halkyň millete öwrülmek prosesi…

Gorkut ata döwrüniň milli egin-eşikleri

Gorkut ata döwrüniň milli egin – eşikleri hakynda Egin – eşikleriň haýsydyr bir döwrüň taryhyny dikeltmekde örän ähmiýetli orny bardyr, sebäbi şol döwrüň adamlarynyň aň – düşünjeleri, sosial ýagdaýy we mentaliteti (ýaşaýyş medeniýeti) olaryň geýýän eşiklerinde şöhlelenýär. Gorkut ata döwrüniň egin – eşiklerini dikeltmekde biziň iň ygtybarly çeşmämiz “Gorkut ata” eposydyr. Eposda donlaryň birnäçe görnüşiniň ady tutulýar. Olar, esasan, reňki taýdan (sary don, gara don) tapawutlanýarlar. Şeýle hem eposyň birnäçe boýunda jüpbe donuň we inçe…

Meniň edebi gahrymanym

Meniň edebi gahrymanym Meşhur gyrgyz ýazyjysy Çingiz Aýtmatowyň “Ak gämi” powestinde Çypalak atly barmak boýa deň oglanjyk hakyndaky erteki bar. Erteki boýunça, şol barmak boýly oglanjygy günleriň bir güni açgöz möjek ýuwdupmyşyn. Ýöne ol bu eden işine soňundan örän ökünipdir, sebäbi onuň ýuwdan barmak boýly oglanjygy möjege hiç rahatlyk bermändir. Ol möjegiň içinden gygyryp, onuň ähli açgöz meýillerini püçege çykarypdyr. Möjek aga barmak boýly oglanjygy ýuwutmak bilen başyňa belany satyn alyp bolman, eýsem, başyňa belany…

Diş

Diş (hekaýa) Ol ýüregindäkini nädip dile getirjegini bilenok. Haýsy sözleri oýlap tapanynda, ýerli – ýerinde goýuşdyranynda, başdan geçirýän ýagdaýyny beýan edibilerkä? “Seniň ýagdaýyň gowumy?” – diýip, ýygydan soramaga başlan aýalyndan gaçyp ýörmäge derek, hakyky ýagdaýyny nädip aýdarka? Bir öýde ýaşap ýören adamyňdan haçana çenli gaçyp gezjek? Onuň bir zatlary syzýandygyny bildirýän, gümana dolan garaýşy nirede bolsaňam arkaňdan ýetýär ahyryn. Islendik künçden seni gözläp tapýar ahyryn. Özüň bilmezden arkaňa öwrülip, häzir näme bolýandygyny aýtmaly bolar diýen…

ÝÜK

ÝÜK (hekaýa) Oňa öz aýratynyna täze otag berdiler. Otagyň dardygy sebäpli, içinde iş stoly bilen oturgyçdan başga zadyň ýerleşibiljek gümany ýokdy. Dörtburç gutyň içine salnan ýaly ýürekgysgynç duýgudan onuň ünsüni diňe stoluň gapdalyndaky bir ädim ýere ýazylan insizje türkmen halysy sowýardy. Öňünde iň çetki bölegi açylýan, alty sany ownuk penjireden ybarat otag diwary goragda duran sak esger ýaly gözüňe dürtülip durdy. Seretdigiňçe, şol diwar ýakynlaşyp, onsuzam dar otagy gysyp, dolap barýardy. Ol şonuň üçin galstugynyň…

Süleýmanyň söýgüsi

(hekaýa) Süleýmanyň uly umyt baglap, yhlas edip guran “söýgüsiniň öýi” ýykylanyndan soň, ony tanar ýaly bolmady. Ol, hamana, şu dünýä degişli bolmadyk ruhlar ýaly tutuksy ýaşap ýörşüne, beýik patyşa däl-de, sergezdan rawwine (derwüşe) çalym edýärdi. Hiç bir zat ony begendirmeýärdi, öçüşen gözlerine şatlyk çaýmaýardy. Öňki ýaldyraýan gözleri ýüz dürli şöhlesini hemişelik ýitiren ýalydy. Gün-günden şöhlesini ýitirýän gözleri bilen onuň özem horlanyp ugrady. Horlanyp, şeýlebir derejä geldi welin, birwagtky küdür saçlaryny bezän kipasy (başgaby) arryk çekgelerinden…

Sekiz sany sazanda

Hekaýa taryhy maglumatlara salgylanmaýar we diňe awtoryň öz göz öňüne getirişi ýaly, sekiz sany sazandanyň at familiýalaryndan başga gabat gelmelersiz ýazylan (Dowamy) Netijede, gorkyň goýnunda meýletinlik bilen öz ölümiňi boýnuňa alýarsyň. Sen eýýäm diri däldigiň bilen, häzir, saz gutaransoň, seniňem şol saz bilen birlikde öljekdigiň bilen ylalaşýarsyň. Beýle adamlar üçin saz gutaransoň, ýaşaýşam gutarýar. Bular ýaly adamlar gutulgysyzlyga kaýyl bolýarlar, gutulgysyzlyga aşyk bolýarlar-da, olaryň ebedi muşdagyna öwrülýärler. Olar diňe saz bilen diri bolup bilýändikleri üçin,…

Sekiz sany sazanda

Sekiz sany sazanda Hekaýa Titanik gämisinde heläk bolan sekiz sany sazandanyň obrazyndan täsirlenip ýazyldy we şo sazandalara bagyşlanýar (hekaýa) Gäminiň üstündäkiler üçin umman pikir ediş gerimiňe görä uzap gidýärdi. Bir göräýmäge, ony pursatsalymda ýüzüp geçäýjek ýalydyň, bir göräýmäge bolsa, ummany hiç haçanam ýüzüp gutaryp bolmaz diýen pikirlere berilýärdiň. Bu iki taraply duýgydy, şol sebäpdenem örän özüne çekijidi. Islendik ikitaraply zadyň gyzykly bolşy ýaly, bu duýgyny hem tanamaga, iň gowusy bolsa, başdan geçirmäge çalyşýardyň. Şol maksat…

Öý bikesi

Öý bikesi (hekaýa) Şäher örän uly tizlik bilen ýaşaýar. Edil giç oýanyp, şonuň öwezini dolmak isleýän ýaly, dynuwsyz hereketde bolýar. Häzir dagy eliň degenden işläp duran enjamlara-a çenli ulanyşa girdi, jemgyýetiň aýrylmaz bir bölegine öwrüldi. Bular ýaly durmuş bilen köpler öwrenşip bilmänem alada galýarlar, aýratynam, eger olar obadan göçüp gelen ýa-da şähere durmuşa çykan bolaýsalar. Ogulboldy daýza kejigen wagty häzirlerem öwrenişmändigini aýdyp, ulaldyberýän bolmagam mümkin. Ýöne onuň şäherde doglan we sözüň doly manysyndaky şäherli gyzyna…

Oýun

Oýun (hekaýa) Durmuş ýoluňa hemra boljak, öý işlerine gümra boljak zenany saýlamaga ýaşlykdan başlan Hezretiň taryhy şeýleräk. Ol zenanlar barada köp pikirlense-de, hiç haçan daşyna çykarmaýar, özi ýaly ýigitleriň ýanynda-da agzamaýar. Olaryň, bardy-geldi, bu syry biläýse, özüni gowşak hem yňdyrma ýigit hasaplamagyndan gorkýar. Beýlekilere gezek galanda weli, Hezret zenanlar hakynda aýdylýan bir sözlemem sypdyrman diňleýär. Şol gürrüňleriň her birini uzyn gijelerde ýekelikde saldarlap, oýlanyp – ölçäp görýär. Köp gatly jaýlaryň ýokarky gatlarynyň birinde ýaşansoň, onuň…